ลูกชายผมได้คะแนนเรียงความภาษาอังกฤษห้าเต็มสิบ จากระบบตรวจงานอัตโนมัติที่โรงเรียนเพิ่งทดลองใช้เทอมนี้ หน้าจอแสดงแค่ตัวเลขห้า กับคำว่า “ควรปรับปรุง” ไม่มีคำอธิบายว่าผิดตรงไหน ไม่มีการขีดเส้นใต้ ไม่มีคำแนะนำ
เขานั่งอ่านเรียงความตัวเองซ้ำสามรอบ แล้วเดินมาถามผมด้วยเสียงหงุดหงิดว่า “พ่อ หนูจะแก้ยังไง ในเมื่อไม่รู้ว่ามันไม่ชอบอะไร” ผมอ่านเรียงความของเขา มันไม่ได้สมบูรณ…